Meer genieten van je schip, meer comfort en veiliger varen.
Verstaging
‘Verstaging’ aka ‘stand want’ zijn draden die de mast van een zeiljacht ondersteunen. De draden meestal gemaakt van RVS-staaldraad zoals 1x19, Compacted Strand, Dyform of ROD. Ze kunnen ook van PBO of dyneema zijn.
De draden zitten met ‘koppelstukken’ vast aan de mast en het schip. Er zijn veel verschillende koppelstukken. Bijvoorbeeld terminals (oogterminal, gaffeltermial, ball-terminal, etc) en toggles. De draad wordt op de juiste spanning gezet met een spanhuis. De juiste dikte en juiste spanning van de verstaging zijn heel belangrijk.
​
Functies van verstaging:
-
Mast in alle richtingen ondersteunen.
-
Mastbuiging en zeilvorm bepalen.
-
Krachten van wind en zeilen opnemen.
-
Structurele veiligheid van schip en tuig waarborgen.​​
​
De verstaging wordt onderverdeeld in wanten en stagen.
Wanten (English; 'Shroud')
Deze houden de mast dwarsscheeps (in de breedte) overeind.
-
Wanten kunnen bestaan uit D1 en gekoppelede draden bij meer niveaus. Bijvoorbeeld V1 met D2 of V1 met V2 met D3. Wanten kunnen ook bestaan uit doorlopende draden. Er is dan sprake van Lower, Intermediate en Upper of Cap shrouds.
-
Wanten gaan van mast naar dek of naar romp.
-
Wanten gaan vaak via zalingen.
Stagen (English: 'Stay')
Deze houden de mast langsscheeps (in de lengte) overeiend’.
-
Voorstag = voorste draad naar voorkant schip.
-
Eventueel ook kotterstag, babystag, etc.
-
Achterstag = achterste draad naar achterkant schip.
-
Eventueel ook checkstays en runners.​
Het systeem achter de benamingen: letters + cijfers.
Letter = type stag of want
-
V = Vertical, loodrecht omhoog.
-
D = Diagonal, schuin omhoog.
-
C = Checkstay (indien aanwezig).
-
R = Runner (indien aanwezig).
-
F = Forward, naar voren.
-
A = Aft, naar achteren.
Cijfer = niveau in de mast, van onder naar boven
-
1 = onder 1e zaling of top = V1, D1, D1F, D1A.
-
2 = boven 1e en onder 2e zaling of top = V2, D2.
-
3 = boven 2e en onder 3e zaling of top = V3, D3.
Etc.​​​
​
Levensduur verstaging
​
Levensduur is geen garantie of harde grens. Levensduur is een richtlijn. Veel factoren spelen een grote rol bij de daadwerkelijke levensduur:
-
Leeftijd van de tuigage.
-
Gezeilde mijlen.
-
Omstandigheden tijdens zeilen; vaker en harder zeilen = snellere vermoeiing.
-
Ontworpen veiligheidsfactoren.
-
Juiste afstelling (goede trim).
-
Naleving van onderhoudsschema's; goede schoonmaak en inspecties verlengen levensduur.
-
Gebeurtenissen zoals klapgijpen, aan de grond lopen en kapseizen.
-
Omgevingscondities: zout water, zand, warmte en corrosieve lucht versnellen degradatie.
-
Type & kwaliteit staal: AISI 316 heeft goede sterkte en corrosieweerstand, wat positief werkt.
​
​Regelmatige professionele inspectie en tijdig onderhoud zijn essentieel voor beoordeling van de staat van verstaging.
​​
Typen draad op een rijtje
​
Type: Wire 1x19
- Rek: Laag.
- Inspecteerbaarheid: Goed.
- Breeklast (MBL): Standaard.
@ Diameter 8mm
- Breeklast (MBL): 5.400 kg (index 100).
- Gewicht 10 meter lengte: 3,2 kg (index 100).
Type: Dyform Compacted Strand
- Rek: Laag tot zeer laag.
- Inspecteerbaarheid: Goed tot redelijk.
- Breeklast (MBL): Hoger.
@ Diameter 8mm
- Breeklast (MBL): 6.300 kg (index 117).
- Gewicht 10 meter lengte: 3,7 kg (index 116).
​​
Type: ROD
- Rek: Zeer laag.
- Inspecteerbaarheid: Moeilijk.
- Breeklast (MBL): Zeer hoog.
@ Diameter 8mm
- Breeklast (MBL): 7.200 kg (Index 133).
- Gewicht 10 meter lengte: 3,9 kg (index 122).
​​​
